Bir pas haritasında topu alan ve veren oyuncular kolayca görünür. Oysa hücumu hazırlayan hareket bazen topa hiç dokunmayan üçüncü oyuncudan gelir. Kanat oyuncusunun içeri yaptığı koşu beki peşinden götürür, orta saha için birkaç metre açılır ve pas yolu bir anda ortaya çıkar. Yeni analiz modelleri artık bu tür bağlantıları da sayısal olarak incelemeye çalışıyor.
Maç içinde bağlantılar sürekli değişiyor
Futbolu ağ olarak düşününce her oyuncu bir düğüm, olası pas yolları ise bağlantı haline geliyor. Bu yapı yalnızca tamamlanan pasları değil, o anda gerçekten mümkün olan seçenekleri de değerlendirebiliyor. Spor karşılaşmalarını canlı takip eden kullanıcılar bets10 ana sayfasında spor bahisleri ve canlı bahis bölümlerine ayrı ayrı ulaşabiliyor. Platformun canlı karşılaşmalara ayrılmış bölümü de maç sırasında sahadaki gelişmelerin skor ve bahis akışına nasıl yansıdığını takip etmek için tasarlanmış durumda.
Analiz tarafında ise aynı saniye çok daha ayrıntılı parçalanıyor. Pası veren futbolcunun önünde üç takım arkadaşı varsa model, bu üç seçeneğin mesafesini, açısını ve üzerlerindeki baskıyı birlikte hesaplayabiliyor.
Bir futbolcu artık tek başına ölçülmüyor
Mayıs 2026’da yayımlanan bir çalışma, profesyonel futbol maçlarındaki pas kararlarını grafik sinir ağıyla modelledi. Her futbolcu ayrı bir düğüm olarak tanımlandı; olası pas hatlarına mesafe, açı ve baskı gibi özelliklere göre ağırlık verildi. Model, gerçek pas alıcısını tahmin ederken aynı zamanda alternatif seçeneklerin olasılığını ve tehdit seviyesini de hesapladı.
Araştırmanın en ilginç tarafı hızında ortaya çıkıyor. Sistem, performans analistlerinin binden fazla pas seçeneğini birkaç saniye içinde incelemesine izin verecek şekilde geliştirildi. Bir pozisyon artık şu ayrıntılarla birlikte okunabiliyor:
- Pas veren oyuncunun sahadaki konumu.
- Olası alıcıların uzaklığı ve pas açısı.
- Rakip baskısının pas yolunu ne kadar daralttığı.
- Seçilmeyen pas seçeneklerinin tehdit değeri.
- Oyuncuların top gelmeden önce yaptığı yer değişiklikleri.
Bu yaklaşım özellikle pas istatistiklerinde görünmeyen futbolcuları anlamaya yardım ediyor. Forvet topu almadan stoperi sürükleyebilir, kanat oyuncusu ise ters tarafta geniş kalarak savunma hattını açabilir. Bu hareketler klasik bir pas sayacında sıfır olarak kalır.
Topsuz koşunun değeri nerede ortaya çıkıyor?
Bir orta saha oyuncusu ceza sahasına doğru koşarken top ona hiç gelmeyebilir. Savunmacılardan biri o koşuyu takip ederse başka bir oyuncunun önünde yeni bir koridor oluşur. Hücumun sonraki pası o boşluğa gittiğinde ilk koşunun etkisi daha net görülür.
Bu nedenle ağ analizinde yalnızca “kim kime pas verdi?” sorusu yetersiz kalıyor. 2026’da yayımlanan başka bir çalışma, pas bağlantılarını yönlü ve ağırlıklı bir ağ olarak ele aldı. Çalışmada 2022 Dünya Kupası’ndan 56.340 başarılı pas ve 1.405 şut incelendi.
Böyle bir veri seti, takımın hangi oyuncular üzerinden ilerlediğini daha ayrıntılı gösteriyor. İki futbolcu aynı sayıda pas yapabilir, fakat biri topu sürekli ileri taşıyan bağlantıların merkezinde olabilir.
Hücumdaki katkı artık şuttan önce başlıyor
Temmuz 2026’da yayımlanan Expected Goal Action, yani xGA çalışması bu fikri daha da ileri taşıdı. Model yalnızca şutun kalitesine bakmıyor; şuttan önceki bütün hücum dizisini değerlendiriyor. Pas sayısı, hücuma katılan oyuncu sayısı, ortalama pas mesafesi ve başlangıç konumu gibi değişkenler hesaba giriyor.
Araştırmacılar daha sonra Shapley Value temelli bir yöntemle her oyuncunun hücuma yaptığı marjinal katkıyı hesapladı. Çalışma, Serie A’nın 2022/23 sezonundan 8.421 şutla biten hücum dizisini kapsadı.
Bu yöntem, son pası veren oyuncunun yanındaki diğer katkıları da görünür hale getiriyor. Hücumu ilk bölgede başlatan pas, savunmayı genişleten koşu veya merkezi boşaltan hareket aynı zincirin parçaları olarak değerlendirilebiliyor.
Analistin baktığı şey artık pas sayısı değil
Bir oyuncunun 60 pas yapması hâlâ faydalı bir bilgi. Fakat bu sayı tek başına hangi pasların savunmayı bozduğunu veya hangi topsuz koşuların yeni seçenek yarattığını anlatmıyor.
Yeni ağ modelleri aynı pozisyona daha ayrıntılı bakıyor: kim hangi alanı açtı, hangi pas yolu gerçekten mümkündü ve hücumun değeri hangi oyuncuyla yükseldi? Böylece takım oyunu birkaç bireysel istatistiğe sıkışmadan incelenebiliyor.